เรื่องเด่น เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันพุธที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๙

เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน วันพุธที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๙

​

 

วันนี้ตรงกับวันพุธที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๙ เรายังมีเวลาอีก ๒ วันเต็มก่อนที่จะถึง "งานไหว้ครูประจำปีและเป่ายันต์เกราะเพชร ประจำปี ๒๕๖๙"

คราวนี้ในส่วนของงานประจำของเรานั้นจะทิ้งไม่ได้ เพราะว่างานหลักของพระภิกษุสามเณรก็คือสวดมนต์ ทำวัตร บิณฑบาต กรรมฐาน เพียงแต่ว่าช่วงเย็นวันที่ ๑๓ พวกเราก็ทำการสวดมนต์ถวาย "หลวงปู่สาย" ตามปกติ โดยไม่มีทำวัตรเย็น

ส่วนในช่วงวันที่ ๑๔ ซึ่งเราหยุดบิณฑบาต ก็ถือว่าการถวายภัตตาหารพระช่วงเช้าของเรา เป็นการถวายกุศลต่อ "หลวงปู่สาย" กรวดน้ำ รับพรกันตอนนั้นไปเลย แล้วหลังจากนั้นก็แบ่งพระ ๙ รูปออกไปรับบิณฑบาตที่ตลาดริมแคว เมื่อกลับมาแล้วก็รีบเข้าประจำที่ เนื่องเพราะว่าญาติโยมก็คงจะแห่กันมาตั้งแต่ตี ๒ ตี ๓ เหมือนกับทุกครั้ง..!

จากวันนี้ที่ได้ทำหนังสือขอความร่วมมือไปถึง "ท่านนายอำเภออนุสรณ์ สง่าแสง" นายอำเภอทองผาภูมิ ก็คือขอกำลัง อปพร. มาช่วยดูแลการจราจรจำนวน ๑๕ ราย ใครรับผิดชอบด้านนี้ อย่าลืมดูแลเรื่องข้าวปลาอาหารและน้ำดื่มของเขาด้วย อย่าปล่อยให้ต้องอดเป็นอันขาด..!

ส่วนใหญ่แล้วพวกเราเวลาทำงานมักจะลืมคนอื่น แต่เป็นเรื่องที่บรรดาผู้รับผิดชอบของงานจะลืมไม่ได้เลย พูดง่าย ๆ ว่าใช้ใครก็ต้องดูแลเขาด้วย อย่างเช่นวันนี้ ทางคณะบายศรีของ "หลวงพ่อเอ" (พระมหานันทวัฒน์ เขมธมฺโม ป.ธ. ๖) วัดปากน้ำภาษีเจริญ เริ่มเข้ามาทำการผลิตต้นบายศรีกันแล้ว คราวนี้ในส่วนนี้ก็คือเรื่องของข้าวปลาอาหารที่ต้องรับผิดชอบดูแลให้ดี ส่วนเรื่องที่พักก็คงจะมีให้ตามปกติอยู่แล้ว

งานใหญ่ต่าง ๆ ถึงแม้ว่าจะเราจะพยายามรักษาใจตนเองไม่ให้ฟุ้งซ่าน แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องรู้จักในการคิดงานล่วงหน้าด้วย โดยเฉพาะหัวหน้างานตามสายรับผิดชอบ เพียงแต่ว่าการคิดงานล่วงหน้าของเรานั้นต้องคิดแบบบุคคลที่มีสติ ก็แปลว่าสมาธิต้องทรงตัว ถ้าใครรู้ว่าตนเองสมาธิถอยแล้ว ให้รีบภาวนารักษาใจตนเองเป็นการด่วน อย่าให้กำลังใจของเราเสีย ไม่อย่างนั้นแล้วจะตีคืนได้ยากมาก..!

 

สมัยก่อนบวชกระผม/อาตมภาพจะทำหน้าที่ถวายการรับใช้อยู่ใกล้ "หลวงพ่อฤๅษีฯ" วัดท่าซุง โดยเฉพาะดูแลพวกที่เข้าไปทำบุญ หรือถวายสังฆทาน ตอนแรกก็ยังไม่รู้ตัว มาเริ่มรู้ตัวว่าพอเข้าช่วงบ่ายทำไมเสียงของเราดังขึ้น ? ก็แปลว่ากำลังของตัวเองตก ความเครียดเริ่มมีแล้ว จึงดึงเพื่อนมาทำหน้าที่ตรงนั้นแทน บอกว่า "ผมจะไปห้องน้ำ"

แล้วก็เข้าไปนั่งภาวนาในห้องน้ำ เพื่อที่จะกดอารมณ์ รัก โลภ โกรธ หลง ที่เริ่มกำเริบ จนกระทั่งกำลังใจมั่นคงแล้ว จึงออกมาทำหน้าที่ต่อ ถ้าใครถามว่า "ทำไมเข้าห้องน้ำนาน ?" ก็พูดส่งเดชไปเลยว่า "ท้องผูก" แต่ความจริงก็คือไปนั่งภาวนา เพราะว่าถ้ากำลังใจของเราเสียเมื่อไร บางทีพังไปเป็นเดือนก็มี..!

พวกเราทุกคนในระหว่างทำหน้าที่ จึงต้องระมัดระวังรักษาใจตนเองให้ดีที่สุด อย่าปล่อยให้อารมณ์ รัก โลภ โกรธ หลง มานำหน้าเราได้ และต้องสังเกตตัวเองด้วยว่ามีอุเบกขาในเมตตาหรือไม่ ? ไม่ใช่ว่าคนนี้แก่ คนนี้ขี้เหร่ เราไม่เมตตา คนนี้หนุ่มสาว หน้าตาดูหล่อเหลา สวยงาม แต่งตัวดี แล้วเราเมตตา ถ้าลักษณะอย่างนี้แปลว่าเราขาด "อัปปมัญญาพรหมวิหาร" อย่างแรง ก็คือ เมตตาคนไม่ได้เสมอกัน..!

ทำอย่างไรในวันงานที่เราจะไม่เห็นคนจน คนรวย ไม่เห็นคนสวย คนขี้เหร่ หากแต่เห็นทุกคนเหมือน ๆ กัน อยู่ในลักษณะที่สงเคราะห์ได้ก็สงเคราะห์ ซึ่งในระดับพวกเราทั้งหลายเป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาก แต่ถ้ารู้จักสังเกตอารมณ์ใจตัวเอง รู้จักรักษาอารมณ์ใจตัวเอง เราจะค่อย ๆ ทำได้ดีขึ้นไปเรื่อย ๆ

ให้สังเกตว่าถ้าเริ่มเสียงดัง น้ำเสียงห้วน ขาดหางเสียงเมื่อไร แปลว่ากำลังสมาธิเราตก ความเครียดเริ่มเกาะกินแล้ว ถ้าทิ้งหน้าที่ไม่ได้ ก็หายใจลึก ๆ สักหลาย ๆ ครั้ง อย่างน้อย ๆ ก็เรียกสติกลับคืนมา แล้วฝืนสู้ต่อไป เพียงแต่ว่าอย่าทำให้ตัวเองขาดทุน ก็คือหน้าที่ก็ต้องรับผิดชอบ แต่การรักษาใจสำคัญที่สุด

เรื่องพวกนี้ตราบใดที่เรายังไปไม่ถึงระดับฌานใช้งาน ตราบนั้นโอกาสพลาดจะมีเสมอ แต่แม้ว่าเราจะทำถึงระดับฌานใช้งานแล้ว ถ้าขาดความคล่องตัว ก็เผลอพลาดได้อีกเหมือนกัน..!

 

แล้วส่วนใหญ่ กิเลส รัก โลภ โกรธ หลง ที่โดนกดอยู่นาน ๆ เมื่อมีโอกาสกำเริบ เขาก็จะอาละวาดอย่างเต็มที่ หลายคนถึงรู้ตัวว่าแพ้กิเลส แต่ก็ตีกำลังใจคืนมายากสุด ๆ เนื่องเพราะเราอยากดี อยากสงบระงับเหมือนเดิม โดยที่ไม่รู้ว่า "ตัวอยาก" นั่นแหละคือตัวฟุ้งซ่าน..!

ในเมื่อกำลังใจของเราฟุ้งซ่าน ทำเพราะอยากดี ทำเพราะอยากสงบ ก็ยิ่งไม่สงบกันเข้าไปใหญ่ ต้องวางกำลังใจในลักษณะที่ว่าเรามีหน้าที่ภาวนา ส่วนจะสงบหรือไม่สงบก็ช่างมัน ถ้ารักษาใจแบบนี้ได้ ความสงบก็จะกลับคืนมาเร็วขึ้น

แต่ทั้ง ๆ ที่รู้นั่นแหละ ส่วนใหญ่แล้วก็ทำไม่ได้อยู่ดี เพราะอันดับแรกเลย ตัดกำลังใจไม่ได้ เพราะว่ายังไม่ชินกับการวางอุเบกขา ซึ่งตัวนี้บางทีกระผม/อาตมภาพใช้คำว่า "ใจกล้าหน้าด้าน" เมื่อรู้ว่าเราพลาดแล้ว ก็ต้องใจกล้าหน้าด้านเริ่มต้นใหม่ ถ้าหากว่าใจยังด้านไม่พอ โอกาสที่จะได้คืนมาก็ยาก..!

อันดับที่ ๒ ก็คือสมาธิขาดความคล่องตัว ไม่สามารถที่จะดึงอารมณ์กลับเข้าไปสู่จุดที่สงบระงับได้ทันทีที่ต้องการ

ก็แปลว่า ใจก็ไม่กล้า หน้าก็ไม่ด้าน กำลังสมาธิก็ไม่พอ ถ้าลักษณะอย่างนั้น ปล่อยให้กำลังใจเสียเมื่อไร จะเสียนานมาก จึงต้องระวังกันอย่างที่สุด..!

 

แล้วในระหว่างกลุ่มงานเดียวกัน ก็ต้องนัดแนะกันให้ดีว่า ใครจะไปฉันเพลตอนไหน ? ไม่ใช่แห่กันไปทีเดียว แล้วทำให้งานในรับผิดชอบสะดุดตายไปเฉย ๆ..! เรื่องของการทำงานจึงเป็นทั้ง "ศาสตร์" คือความรู้ ประสบการณ์ และเป็นทั้ง "ศิลป์" คือ ต้องพลิกแพลงให้พอเหมาะพอดีกับหน้างานด้วย

การเป็นนักปฏิบัติธรรมจึงไม่ใช่เก็บตัวอยู่เฉย ๆ เนื่องเพราะว่าถึงเราสงบระงับในการหนีห่างจากสังคม หรือหมู่คณะได้ แต่พอเวลากระทบอารมณ์ก็พัง แล้วบางทีก็พังไปนาน ๆ เพราะว่าขาดประสบการณ์ในการแก้ไข
บุคคลที่ทำงาน เจอการที่กำลังใจตกแล้วตกอีก แล้วสามารถกลับคืนมาสู่ระดับเดิมได้เร็วขึ้นเรื่อย ๆ จึงเป็นบุคคลที่ควรแก่การสรรเสริญมากกว่า เพราะว่ามีประสบการณ์จริงในการรักษากำลังใจของตนเอง ไม่ใช่ถึงเวลาก็เก็บตัวเงียบ เพราะกลัวกำลังใจจะพัง ถ้ากลัวในลักษณะนั้น พังเมื่อไรจะพังยาวนานมาก..!

ดังนั้น..ในแต่ละงานจึงเป็นเครื่องวัดกำลังใจของเราเป็นอย่างดี ว่าตอนนี้เราทำอะไรไปถึงไหนแล้ว ? สามารถยืนระยะได้นานเท่าไร ? และถ้าพังไป สามารถดึงคืนกลับมาได้เร็วกว่าเดิมหรือไม่ ?

สำหรับวันนี้ก็ขอเรียนถวายพระภิกษุสามเณรของเรา และบอกกล่าวแก่ญาติโยมแต่เพียงเท่านี้

พระครูวิลาศกาญจนธรรม, รศ.ดร.
เสียงธรรมจากวัดท่าขนุน
วันพุธที่ ๑๑ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๕๖๙
(ถอดจากเสียงเป็นอักษร โดย เผือกน้อย)